Koniec anonimowości zarobków lekarzy — prezydent podpisał ustawę z PESELem

Prezydent Karol Nawrocki podpisał nowelizację ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o działalności leczniczej. Nowe przepisy umożliwiają gromadzenie danych o wynagrodzeniach pracowników ochrony zdrowia w powiązaniu z numerem PESEL lub numerem prawa wykonywania zawodu (PWZ). To koniec z anonimowością zarobków w systemie publicznej służby zdrowia.

Co dokładnie zmienia nowelizacja?

Do tej pory Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) zbierała informacje o wynagrodzeniach personelu medycznego, ale dane te były zanonimizowane. W praktyce oznaczało to, że agencja nie mogła przypisać wysokości zarobków z różnych form zatrudnienia lub z różnych placówek do jednej osoby.

Problem jest poważny, bo wielu lekarzy pracuje jednocześnie w kilku podmiotach — np. na etacie w szpitalu publicznym i dodatkowo na kontrakcie B2B w tej samej lub innej placówce. Resort zdrowia nie dysponował dotąd pełnym obrazem łącznych wynagrodzeń takich osób.

Nowelizacja zmienia tę sytuację. AOTMiT zyska prawo do gromadzenia danych o pensjach w powiązaniu z numerem PESEL lub numerem PWZ. Pozwoli to ustalić, ile faktycznie zarabia dany pracownik ochrony zdrowia — łącznie ze wszystkich źródeł zatrudnienia.

Nie tylko lekarze i pielęgniarki — ustawa obejmie też administrację

Nowe przepisy dotyczą nie tylko grup zawodowych, które można identyfikować po numerze PWZ — a więc lekarzy, pielęgniarek czy farmaceutów. Gromadzone przez AOTMiT dane obejmą także pozostały personel medyczny i pracowników administracyjnych szpitali. Dlatego w ustawie znalazł się zapis o numerze PESEL — dla osób, które nie posiadają numeru PWZ.

Oznacza to, że monitoring wynagrodzeń obejmie praktycznie wszystkich zatrudnionych w publicznej ochronie zdrowia, niezależnie od formy zatrudnienia i stanowiska.

Dlaczego prezydent podpisał ustawę mimo zastrzeżeń?

Prezydent Nawrocki w nagraniu opublikowanym na platformie X odniósł się do kontrowersji wokół nowych przepisów. Przyznał, że ustawa powstała „w pośpiechu” i „nie została poprzedzona wystarczającymi konsultacjami”. Zwrócił też uwagę, że Naczelna Rada Lekarska zgłaszała uwagi dotyczące ochrony danych osobowych.

Mimo to zdecydował się podpisać nowelizację, argumentując: „W obecnej sytuacji większym zagrożeniem jest pozostawienie systemu bez dostatecznych mechanizmów kontroli”. Jednocześnie zastrzegł, że konieczne będzie monitorowanie skutków przepisów i — tam, gdzie to potrzebne — wprowadzenie dodatkowych zabezpieczeń chroniących dane osobowe personelu.

Nawrocki nawiązał też do tzw. saloników VIP w szpitalach dla „osób wpływowych” oraz do dyskusji wokół nieprawidłowości w stołecznym Szpitalu Południowym: „Obserwujemy obecnie gorącą dyskusję dotyczącą możliwego uprzywilejowania osób związanych z elitami politycznymi”.

Samorząd lekarski zapowiada walkę prawną

Naczelna Rada Lekarska (NRL) apelowała do prezydenta o zawetowanie nowelizacji. Szef NRL dr Łukasz Jankowski zapowiedział, że samorząd lekarski wniesie do Trybunału Konstytucyjnego skargę na niekonstytucyjność ustawy. Ponadto planuje zwrócić się do unijnych trybunałów o sprawdzenie zgodności przepisów z RODO — unijnym rozporządzeniem o ochronie danych osobowych.

Główne obawy samorządu lekarskiego dotyczą zakresu gromadzonych danych i ryzyka naruszenia prywatności pracowników ochrony zdrowia. Lekarze wskazują, że powiązanie wynagrodzeń z numerem PESEL tworzy bazę danych szczególnie wrażliwą z punktu widzenia ochrony prywatności.

Kontekst — debata o zarobkach lekarzy w 2026 roku

Podpisanie ustawy to element szerszych zmian w ochronie zdrowia zapowiadanych przez rząd. Ministerstwo Zdrowia przygotowało projekty ustaw i rozporządzeń dotyczących m.in. jawności umów i wprowadzenia maksymalnej stawki godzinowej dla lekarzy w sektorze publicznym — 240 zł brutto za godzinę pracy.

Dyskusja o zarobkach w ochronie zdrowia nasiliła się po doniesieniach o lekarzach osiągających wynagrodzenia rzędu kilkudziesięciu tysięcy złotych miesięcznie, a w skrajnych przypadkach nawet przekraczające milion złotych rocznie. Jak podkreślał prezydent Nawrocki, „każdy obywatel ma takie samo prawo do godnej opieki zdrowotnej” — niezależnie od tego, czy dysponuje „legitymacją partyjną”.

Co to oznacza w praktyce?

Dla lekarzy i pozostałego personelu medycznego nowe przepisy oznaczają, że ich łączne zarobki ze wszystkich form zatrudnienia w publicznej ochronie zdrowia będą widoczne dla AOTMiT. W praktyce:

• Agencja będzie mogła zsumować wynagrodzenia z etatu, kontraktu B2B i dyżurów w różnych placówkach
• Resort zdrowia uzyska pełny obraz kosztów wynagrodzeń w systemie
• Dane posłużą do kształtowania polityki płacowej i ewentualnych limitów stawek

Dla pracodawców — szpitali i innych podmiotów leczniczych — ustawa oznacza obowiązek raportowania szczegółowych danych płacowych do AOTMiT w powiązaniu z numerami PESEL lub PWZ zatrudnionych pracowników.

Przejrzystość czy inwigilacja — co dalej?

Ustawa wchodzi w życie, ale debata trwa. Kluczowe będą najbliższe miesiące — zarówno wdrożenie przepisów przez AOTMiT, jak i ewentualne orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego czy unijnych organów. Prezydent sam przyznał, że „przejrzystość nie może oznaczać naruszania prywatności” i zapowiedział monitoring skutków nowych regulacji.

Niezależnie od kierunku, w jakim potoczy się spór prawny, jedno jest pewne — era anonimowych zarobków w publicznej ochronie zdrowia dobiega końca.