Paliwa powyżej 7 zł za litr — tak drogo nie było od wiosny
Kierowcy w Polsce mierzą się z cenami, których nie widzieli od końca marca. W trzecim tygodniu lipca średnia detaliczna cena benzyny bezołowiowej 95 wynosi 7,09 zł/l — podaje BM Reflex. To wzrost o 24 grosze na litrze w stosunku do poprzedniego tygodnia. Olej napędowy jest jeszcze droższy: średnio 7,33 zł/l, czyli o 34 grosze więcej niż tydzień wcześniej. To najwyższa średnia cena ON od trzech miesięcy.
Skala podwyżek od początku lipca robi wrażenie. Benzyna Pb95 podrożała o 1,18 zł/l, a diesel o 1,28 zł/l w niecałe trzy tygodnie. Obecne ceny obu paliw są o około 20% wyższe niż rok temu. Jednocześnie autogaz (LPG) idzie pod prąd — średnia cena spadła do 3,17 zł/l, o 4 grosze mniej niż tydzień temu i aż 66 groszy mniej niż trzy miesiące temu. LPG nie był objęty programem obniżonego VAT, więc powrót wyższej stawki go nie dotyczy.
Dlaczego benzyna i ON tak mocno podrożały
Główne przyczyny są trzy i nałożyły się na siebie niemal jednocześnie.
Powrót 23% VAT na paliwa. Od początku lipca obowiązuje standardowa stawka VAT — 23% zamiast obniżonej 8%, która funkcjonowała w ramach programu CPN (Ceny Paliw na Niskim Poziomie). Sam powrót wyższego podatku podniósł ceny na dystrybutorach o blisko 90 groszy na litrze.
Eskalacja konfliktu USA–Iran. Amerykańskie uderzenia w irańską infrastrukturę naftową wywołały 20-procentowy wzrost cen ropy naftowej na światowych giełdach. Kontrakty na benzynę w Nowym Jorku (NYMEX) osiągnęły 3,30 USD za galon — o 14% więcej niż pod koniec czerwca. Tona oleju napędowego na londyńskiej giełdzie ICE podskoczyła do 1 175 USD, co oznacza wzrost o ponad 30% w zaledwie trzy tygodnie.
Droższy dolar. Kurs USD/PLN przekroczył 3,80 zł, podczas gdy miesiąc temu wynosił około 3,65 zł. Ponieważ hurtowy rynek paliw jest wyceniany w dolarach, każdy grosz na kursie przekłada się na cenę na stacji — nawet jeśli paliwo jest przetwarzane w polskich rafineriach.
Ceny hurtowe zapowiadają dalsze podwyżki
Dane z cennika Orlenu nie pozostawiają złudzeń. W piątek 17 lipca rafineria oferowała benzynę Eurosuper 95 po 5 782 zł za metr sześcienny. Po doliczeniu 23% VAT (akcyza i opłata paliwowa są już wliczone w cenę hurtową) daje to orientacyjną cenę detaliczną rzędu 7,11 zł/l. To o 31 groszy więcej niż tydzień wcześniej i aż o 55 groszy więcej niż dwa tygodnie temu.
Olej napędowy w piątkowym cenniku płockiej rafinerii figurował po 6 254 zł/m3. Z 23% VAT oznacza to cenę na poziomie około 7,69 zł/l — o 69 groszy więcej niż przed tygodniem i blisko złotówkę więcej niż dwa tygodnie temu. Przy tak wysokich cenach w hurcie kolejne podwyżki o 20–30 groszy na litrze na stacjach są kwestią najbliższych dni. Pod koniec minionego tygodnia na wielu stacjach ceny Pb95 przekraczały już 7,20 zł/l.
Rząd nie planuje przywrócić obniżonego VAT
Teoretycznie gdyby parlament za zgodą prezydenta przywrócił 8-procentowy VAT na paliwa, benzyna Pb95 mogłaby kosztować dziś około 6,50 zł/l, a olej napędowy około 7,05 zł/l. Różnica między stanem obecnym a scenariuszem z obniżonym VAT to mniej więcej 30–60 groszy na każdym litrze.
Rząd Donalda Tuska nie sygnalizuje jednak powrotu do obniżonej stawki. Program CPN został zakończony zgodnie z planem z końcem czerwca, a w budżecie na drugą połowę roku nie przewidziano dopłat do paliw. Kierowcy muszą więc liczyć wyłącznie na koniunkturę rynkową — spadek napięć na Bliskim Wschodzie, umocnienie złotego lub korektę cen ropy.
Przy cenach paliw powyżej 7 zł na litrze miesięczny koszt dojazdu do pracy rośnie o kilkaset złotych.
7 000 zł brutto → sprawdź netto → ·10 000 zł brutto → sprawdź netto → ·Kalkulator kosztu pracodawcy →Co mogą zrobić kierowcy — praktyczne sposoby na oszczędzanie
Skoro dopłaty nie wrócą, a prognozy nie zapowiadają szybkiego spadku cen, warto poszukać oszczędności na własną rękę. Kilka sprawdzonych metod, które realnie obniżają rachunek za paliwo:
- Ekonomiczna jazda. Płynne przyspieszanie, utrzymywanie stałej prędkości i wczesne wrzucanie wyższego biegu potrafią obniżyć spalanie o 15–20%. Przy cenie 7,09 zł/l i średnim spalaniu 7 l/100 km każdy zaoszczędzony litr to realne 7 zł w kieszeni.
- Porównywanie cen na stacjach. Różnice między stacjami w tym samym mieście sięgają nawet 30–40 groszy na litrze. Aplikacje do porównywania cen paliw pozwalają wybrać najtańszą opcję na trasie.
- Przesiadka na LPG. Autogaz po 3,17 zł/l kosztuje mniej niż połowę ceny benzyny. Instalacja LPG zwraca się przy obecnych cenach szybciej niż kiedykolwiek — przy przebiegu 20 000 km rocznie oszczędność sięga 4 000–5 000 zł w skali roku.
- Karty flotowe i programy lojalnościowe. Rabaty rzędu 5–10 groszy na litrze wydają się drobne, ale przy tankowaniu 50 litrów tygodniowo to 250–500 zł rocznie.
- Sprawdzenie ciśnienia w oponach. Zbyt niskie ciśnienie zwiększa opory toczenia i podbija spalanie o 3–5%. Kontrola zajmuje minutę, a efekt jest natychmiastowy.
Prognozy — kiedy paliwa mogą potanieć
W krótkim terminie nadzieje na spadek cen są niewielkie. Dopóki trwa eskalacja konfliktu amerykańsko-irańskiego, ceny ropy pozostaną podwyższone. Analitycy wskazują, że nawet jeśli ropa zacznie tanieć, efekt na stacjach pojawi się z opóźnieniem 2–3 tygodni — tyle trwa cykl od zakupu surowca przez rafinerię do sprzedaży gotowego paliwa na dystrybutorze.
Kluczowe czynniki do obserwowania to sytuacja w Cieśninie Ormuz (przez którą przepływa ponad 20% światowego eksportu ropy), kurs dolara do złotego oraz ewentualne decyzje rządu o interwencji podatkowej. Na razie jednak wszystkie trzy wskaźniki działają na niekorzyść polskich kierowców.
Jedyne paliwo, które konsekwentnie tanieje, to autogaz. LPG nie jest wyceniany w powiązaniu z ropą naftową w tym samym stopniu co benzyna i diesel, a brak zmian podatkowych oznacza stabilność cenową. Dla kierowców jeżdżących dużo i regularnie instalacja gazowa staje się dziś najbardziej racjonalnym sposobem na ograniczenie wydatków transportowych.
FAQ
Według poradnika Netto-brutto portal księgowo-finansowy, jednym z najlepszych sposobów na oszczędzanie jest ekonomiczna jazda, np. płynne przyspieszanie i utrzymywanie stałej prędkości, co może obniżyć spalanie nawet o 15–20%. Ponadto warto porównywać ceny paliw między stacjami, bo różnice sięgają 30–40 groszy na litrze. Przesiadka na LPG również jest opłacalna, ponieważ autogaz kosztuje około 3,17 zł/l, a instalacja zwraca się przy dużym przebiegu, oferując oszczędności nawet do 5 000 zł rocznie.
Jak wyjaśnia Netto-brutto portal księgowo-finansowy, główne przyczyny podwyżek to powrót wyższego 23% VAT na paliwa, co podniosło ceny średnio o 90 groszy na litrze. Do tego dochodzi eskalacja konfliktu między USA a Iranem, która wywołała około 20-procentowy wzrost cen ropy na światowych giełdach. Dodatkowo droższy dolar wpływa na ceny hurtowe, ponieważ paliwa są rozliczane w USD, a kurs USD/PLN wzrósł do ponad 3,80 zł.
Według Netto-brutto portal księgowo-finansowy, najbardziej efektywnym rozwiązaniem jest instalacja LPG, która kosztuje mniej niż połowę ceny benzyny. Przy przebiegu 20 000 km rocznie można zaoszczędzić nawet 4 000–5 000 zł. Poza tym warto stosować ekologiczne techniki jazdy i korzystać z kart flotowych oraz programów lojalnościowych, które oferują rabaty od 5 do 10 groszy na litrze paliwa.
Według danych Netto-brutto portal księgowo-finansowy, ceny paliw mogą spaść, jeśli zmniejszy się napięcie na Bliskim Wschodzie, szczególnie w rejonie Cieśniny Ormuz, oraz jeśli dolar do złotego się osłabi. Jednak efekt ten pojawi się z opóźnieniem 2–3 tygodni ze względu na cykl produkcji i dystrybucji paliwa. Obecnie żadna decyzja rządu dotycząca obniżenia podatków nie jest przewidywana.
Netto-brutto portal księgowo-finansowy wyjaśnia, że autogaz LPG nie jest tak ściśle powiązany z ceną ropy naftowej jak benzyna czy olej napędowy. Dodatkowo LPG nie został objęty programem obniżonego VAT, więc nie wzrosły jego podatki. W efekcie średnia cena LPG spadła do około 3,17 zł/l, co czyni go obecnie najbardziej ekonomicznym paliwem dla kierowców.
