Marynarze zyskają zerowy PIT — Sejm zakończył prace nad ustawą

Sejm przyjął zerowy PIT dla marynarzy — co się zmieni?

Sejm w piątek zaakceptował poprawki Senatu do nowelizacji ustawy, która wprowadza zerowy PIT dla marynarzy oraz pracowników statków obsługujących sektor offshore. Nowe przepisy mają poprawić konkurencyjność polskich przedsiębiorstw żeglugowych na międzynarodowym rynku. Ustawa trafia teraz do podpisu prezydenta.

Pełna nazwa aktu to ustawa o zmianie niektórych ustaw w celu wsparcia przedsiębiorstw żeglugowych oraz stworzenia warunków ich funkcjonowania pod polską banderą. Poprawki zaproponowane przez Senat miały charakter techniczno-legislacyjny, redakcyjny i doprecyzowujący — nie zmieniono meritum przepisów.

Zerowy PIT — kogo obejmie zwolnienie?

Nowa regulacja dotyczy dwóch grup podatników:

• marynarzy zatrudnionych na statkach morskich,
• pracowników statków obsługujących sektor offshore (czyli morską energetykę wiatrową i wydobycie surowców z dna morskiego).

Zerowy PIT oznacza, że dochody tych osób z tytułu pracy na morzu będą zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych. W praktyce marynarz, który dotąd odprowadzał PIT na zasadach ogólnych (stawka 12% do 120 000 zł dochodu i 32% powyżej tego progu), po wejściu przepisów w życie nie zapłaci podatku dochodowego od wynagrodzenia uzyskanego na statku.

Podatek tonażowy zamiast CIT — szansa dla armatorów

Nowelizacja nie ogranicza się do PIT dla marynarzy. Przedsiębiorcy żeglugowi zyskają możliwość wyboru opodatkowania podatkiem tonażowym zamiast standardowego podatku dochodowego od osób prawnych (CIT). Podatek tonażowy oblicza się na podstawie pojemności netto statku, a nie rzeczywistego zysku firmy — co przy dobrych wynikach finansowych może oznaczać znacznie niższe obciążenie podatkowe.

Z preferencyjnego systemu opodatkowania będą mogły korzystać nie tylko statki pływające pod polską banderą, ale również jednostki zarejestrowane pod banderą państw Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Rozwiązanie ma dostosować polskie przepisy do aktualnej praktyki Komisji Europejskiej dotyczącej pomocy publicznej.

Co istotne, podatkiem tonażowym zostaną objęci nie tylko armatorzy (właściciele statków), ale również zarządcy statków. To rozszerzenie ma zwiększyć atrakcyjność tego instrumentu dla szerszego grona przedsiębiorców żeglugowych.

Kiedy nowe przepisy wejdą w życie?

Ustawa trafi teraz do podpisu prezydenta. Jest jednak ważne zastrzeżenie: jak wskazało Ministerstwo Infrastruktury w wykazie prac rządu, wejście w życie regulacji dotyczących podatku tonażowego wymaga wydania przez Komisję Europejską pozytywnej decyzji o zgodności pomocy publicznej z rynkiem wewnętrznym. W przepisach umieszczono stosowną klauzulę warunkującą ich obowiązywanie od takiej decyzji.

Oznacza to, że sam zerowy PIT dla marynarzy może zacząć obowiązywać szybciej, natomiast korzystanie z podatku tonażowego przez armatorów i zarządców statków będzie uzależnione od zgody Brukseli.

Nowe obowiązki armatorów wobec marynarzy

Nowelizacja obejmuje również zmiany w ustawie o pracy na morzu. Wdrażają one poprawki z 2022 r. do Konwencji o pracy na morzu z 2006 r. (tzw. Maritime Labour Convention). Armatorzy zyskają nowe obowiązki, między innymi:

• zapewnienie marynarzom dostępu do internetu na statku,
• dostarczenie odpowiedniej odzieży roboczej,
• bezpłatne wyżywienie o określonych standardach,
• dostęp do wody pitnej.

Przepisy wprowadzają też zabezpieczenie finansowe odpowiedzialności armatorów wobec załogi — obejmuje ono pokrycie kosztów leczenia oraz wynagrodzeń w okresie niezdolności do pracy. Doprecyzowano również zasady dotyczące badań lekarskich marynarzy.

Apteczki okrętowe — koniec z barierami prawnymi

Jednym z praktycznych problemów rozwiązanych przez ustawę jest zaopatrywanie statków w leki i wyroby medyczne. Dotychczas obecne regulacje prawa farmaceutycznego tworzyły bariery utrudniające armatorom zakup obowiązkowego wyposażenia apteczek okrętowych. Nowe przepisy tworzą odrębny mechanizm prawny, który pozwoli armatorom legalnie kupować leki niezbędne na pokładzie bez konieczności przechodzenia przez procedury przeznaczone dla aptek i hurtowni.

Co to oznacza dla polskiej żeglugi?

Pakiet zmian ma jeden nadrzędny cel: sprawić, żeby pływanie pod polską banderą stało się opłacalne. Zerowy PIT dla załóg obniża koszty pracy, podatek tonażowy zmniejsza obciążenia dla firm, a nowe regulacje socjalne podnoszą standard warunków na statku do poziomu wymaganego przez międzynarodową konwencję.

Polscy marynarze od lat sygnalizowali, że przepisy podatkowe stawiają ich w gorszej pozycji wobec kolegów z innych krajów UE, gdzie zerowy PIT dla załóg morskich funkcjonuje od dawna. Po podpisie prezydenta ten argument przestanie być aktualny — przynajmniej w zakresie podatku dochodowego.

Teraz kluczowe będzie tempo działania Komisji Europejskiej w sprawie notyfikacji pomocy publicznej. Dopóki Bruksela nie wyda pozytywnej decyzji, armatorzy nie skorzystają z podatku tonażowego — a to właśnie ten element ma największy wpływ na konkurencyjność całej branży.