Jak poprawnie wypełnić PIT/ZG? Instrukcja krok po kroku

Wyjazd do pracy za granicę rzadko zamyka temat podatków w Polsce. Jeśli masz tu miejsce zamieszkania i ośrodek interesów życiowych, podlegasz nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu — rozliczasz w kraju całość dochodów, także wypłacone przez zagranicznego pracodawcę. Narzędziem, które przenosi te dane do polskiego zeznania, jest PIT/ZG.

Kto składa PIT/ZG i do czego się go dołącza

Pełna nazwa formularza brzmi „Informacja o wysokości dochodów / przychodów z zagranicy i zapłaconym podatku za rok podatkowy”. To załącznik, nie samodzielne zeznanie — nie wyślesz go w oderwaniu od PIT-a i nie ma w nim rubryk na obliczenie podatku. Wypełniają go podatnicy z dochodami opodatkowanymi zgodnie z art. 27 ust. 8, 9 i 9a, art. 30b ust. 5a, 5b, 5e i 5f, art. 30c ust. 4 i 5 lub art. 30e ust. 8 i 9 ustawy o PIT. W praktyce to cztery sytuacje:

• praca, zlecenie, dzieło, emerytura lub renta z zagranicy oraz zagraniczna firma na skali — zeznanie PIT-36;
• zagraniczna działalność gospodarcza na podatku liniowym — PIT-36L;
• zyski kapitałowe, np. sprzedaż akcji na zagranicznym rachunku maklerskim — PIT-38;
• sprzedaż nieruchomości położonej za granicą — PIT-39.

Formularz jest też załącznikiem do PIT-36S i PIT-36LS, czyli zeznań przedsiębiorstwa w spadku. Uwaga na pułapkę: do PIT-37 PIT/ZG dołączyć się nie da. Jeśli obok polskiej umowy o pracę miałeś w tym samym roku dochód z zagranicy, PIT-37 przestaje być właściwym zeznaniem — całość rozliczasz w PIT-36.

Sam formularz zawiera trzy reguły, których naruszenie najczęściej kończy się wezwaniem z urzędu. Osobny PIT/ZG składasz dla każdego państwa (pół roku w Niemczech i pół w Holandii to dwa załączniki), dla każdego zeznania (zagraniczna pensja w PIT-36 i zagraniczne akcje w PIT-38 to kolejne dwa) oraz dla każdego małżonka — niezależnie od formy rozliczenia.

Dwie metody unikania podwójnego opodatkowania

Zanim cokolwiek wpiszesz, ustal, którą metodę przewiduje umowa Polski z krajem, w którym zarabiałeś. Ta decyzja przesądza, do której kolumny trafi dochód i czy w ogóle wpisujesz podatek zapłacony za granicą.

Proporcjonalne odliczenie jest metodą domyślną — stosuje się je zawsze, gdy z danym państwem nie ma umowy albo gdy umowa nie obejmuje danego rodzaju dochodu.

Które państwo, która metoda — stan po konwencji MLI

Konwencja MLI przemodelowała kilkanaście polskich umów podatkowych, w większości zamieniając wyłączenie z progresją na proporcjonalne odliczenie. Zmiany wchodziły falami. Poniższa tabela odtwarza wykaz Ministerstwa Finansów i dotyczy podatków od dochodu osób fizycznych.

Dwa kraje wymagają komentarza, bo generują najwięcej pomyłek. Holandia stosuje proporcjonalne odliczenie, ale nie z powodu MLI — konwencji tu nie zastosowano, metodę zmienił dwustronny protokół z 29 października 2020 r., stosowany od 1 stycznia 2023 r. Niemcy zostają przy wyłączeniu z progresją: umowa polsko-niemiecka figuruje na liście MF jako ta, której Polska nie planuje obejmować konwencją (obok m.in. USA, Gruzji i Urugwaju). Dochód z niemieckiej umowy o pracę wpisujesz więc w kolumnę c i nie wykazujesz przy nim podatku. Dla pozostałych państw sprawdź treść umowy w wykazie na podatki.gov.pl — artykuł o unikaniu podwójnego opodatkowania jest zwykle jednym z ostatnich.

Jak wypełnić formularz — pole po polu

Za rok 2025 obowiązuje wersja PIT/ZG(8), przeznaczona dla lat 2023–2025. Część A to dane identyfikacyjne: nazwisko, pierwsze imię i data urodzenia, a w nagłówku NIP albo PESEL. Część B zawiera nazwę państwa uzyskania dochodu (poz. 6) i jego dwuliterowy kod (poz. 7). Część C.1 obsługuje PIT-36 i PIT-36S — to jedyna sekcja zbudowana jako tabela.

Kolumna b — przychód — występuje wyłącznie w wierszu 2, czyli dla działalności gospodarczej, i nie wchodzi do sumy w wierszu 6. Kolumna e dotyczy zaś tylko podatku od dochodów z kolumny d. To nie błąd druku: przy wyłączeniu z progresją nie odliczasz zagranicznego podatku, więc nie ma go gdzie wpisać.

Pozostałe sekcje są krótkie. C.2 (PIT-36L, PIT-36LS): dochód z art. 30c ust. 4 i 5 w poz. 27 i podatek w poz. 28. C.3 (PIT-38): dochód z art. 30b ust. 5a i 5b (poz. 29) z podatkiem (poz. 30) oraz dochód z art. 30b ust. 5e i 5f (poz. 31) z podatkiem (poz. 32). C.4 (PIT-39): dochód z art. 30e ust. 8 i 9 (poz. 33) i podatek (poz. 34). Objaśnienie na dole formularza przesądza przy tym rzecz, o którą łatwo się potknąć: podatek zapłacony za granicą wykazujesz bez uwzględnienia limitu z art. 27 ust. 9 i 9a, art. 30b, art. 30c ust. 4 i 5 lub art. 30e ust. 8 i 9. Podajesz pełną kwotę faktycznie zapłaconą, a proporcję odliczenia wylicza zeznanie główne.

Przeliczanie na złote: kurs NBP, ale nie jeden dla wszystkiego

Wszystkie kwoty w PIT/ZG podajesz w złotych. Art. 11a ustawy o PIT rozróżnia trzy momenty: przychody przeliczasz po średnim kursie NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu (zwykle dzień wypłaty), koszty — z dnia poprzedzającego ich poniesienie, a podatek zapłacony za granicą — z dnia poprzedzającego dzień zapłaty. Konsekwencja praktyczna: dwanaście wypłat to dwanaście różnych kursów, a nie jeden kurs średnioroczny. Kursy pochodzą z tabeli A NBP; gdy dzień poprzedzający wypadł w weekend lub święto, cofasz się do ostatniej opublikowanej tabeli.

Co odjąć, zanim wpiszesz dochód

W PIT/ZG wykazujesz dochód, a nie surowy przychód z zagranicznego paska. Najpierw odejmij 30% diety za każdy dzień pobytu za granicą: art. 21 ust. 1 pkt 20 ustawy zwalnia z podatku część przychodów osoby przebywającej czasowo za granicą i uzyskującej tam dochody ze stosunku pracy — w wysokości 30% diety za dobę zagranicznej podróży służbowej, za każdy dzień trwania stosunku pracy. Stawki diet określa rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 29 stycznia 2013 r. Zwolnienie nie obejmuje kierowców w międzynarodowym transporcie drogowym — dla nich ustawa przewiduje odrębne rozwiązanie. Dopiero od tak obliczonego przychodu odliczasz koszty uzyskania przychodów.

Zagraniczne składki na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne zapłacone w innym państwie UE, EOG lub w Szwajcarii odliczasz od dochodu na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 2a — ale w zeznaniu głównym, nie w PIT/ZG.

Ulga abolicyjna i jej limit

Ulga abolicyjna (art. 27g ustawy o PIT) wyrównuje różnicę między obiema metodami: jej kwota to różnica między podatkiem policzonym metodą proporcjonalnego odliczenia a podatkiem, który wyszedłby przy wyłączeniu z progresją. Przysługuje wyłącznie przy proporcjonalnym odliczeniu i tylko dla dochodów z pracy, działalności wykonywanej osobiście, działalności gospodarczej oraz praw autorskich i pokrewnych. Od rozliczenia za 2021 rok obowiązuje twardy limit: odliczenie nie może przekroczyć 1360 zł. W rozliczeniu za 2025 rok kwota pozostaje bez zmian.

Wyjątek jest węższy, niż sugerują popularne opracowania. Art. 27g ust. 5 uchyla limit tylko wtedy, gdy dochody ze stosunku pracy, zlecenia lub kontraktu menedżerskiego pochodzą z pracy lub usług wykonywanych poza terytorium lądowym państw — w praktyce dotyczy to marynarzy, rybaków i personelu lotniczego. Zwykła umowa o pracę w Irlandii czy Norwegii limitowi 1360 zł podlega. Ulga nie przysługuje w ogóle, gdy dochód pochodzi z krajów stosujących szkodliwą konkurencję podatkową.

Najczęstsze błędy

• Jeden PIT/ZG na dwa kraje. Zsumowanie dochodu z Niemiec i Holandii uniemożliwia zastosowanie właściwej metody — dla każdego z tych państw jest inna.
• Podatek zagraniczny przy metodzie wyłączenia. Kwota w kolumnie e obok dochodu z kolumny c to klasyczna niespójność formularza.
• Samodzielne „przycięcie” podatku do limitu. Objaśnienie wymaga kwoty pełnej.
• Jeden kurs z końca roku. Art. 11a nie zna kursu rocznego ani kursu z dnia wypłaty — liczy się dzień poprzedzający.
• Pominięcie dochodu zwolnionego. Skoro przy wyłączeniu z progresją dochód i tak jest zwolniony, część podatników go nie wykazuje. Tymczasem podnosi on stopę procentową dla dochodów krajowych — po korekcie okazuje się, że zwrot był zawyżony i trzeba go oddać z odsetkami.
• Wspólny załącznik małżonków zamiast dwóch odrębnych oraz PIT-37 zamiast PIT-36, przez co dochód zagraniczny w ogóle nie zostaje wykazany.

Twój e-PIT a dochody z zagranicy

Usługa Twój e-PIT przygotowuje wstępnie wypełnione zeznania na podstawie danych, którymi dysponuje administracja skarbowa — czyli głównie informacji od polskich płatników. Zagraniczny pracodawca ani zagraniczny broker takich danych nie przesyłają, więc dochodów z zagranicy w gotowym zeznaniu nie znajdziesz. Musisz je dopisać i sam dołączyć PIT/ZG.

Istotna jest też automatyczna akceptacja. W rozliczeniu za 2025 rok PIT-37 i PIT-38 przygotowane w usłudze zostały zaakceptowane automatycznie po 30 kwietnia 2026 r., jeśli podatnik sam ich nie złożył. PIT-28, PIT-36, PIT-36L oraz informacja PIT-DZ automatycznej akceptacji nie podlegają. Stąd dwie różne pułapki: przy PIT-36 i PIT-36L brak działania oznacza po prostu niezłożenie zeznania, a przy zagranicznych dochodach kapitałowych jest odwrotnie — PIT-38 zaakceptuje się sam, tyle że bez zagranicznego dochodu i bez załącznika.

Termin, korekta i czynny żal

Zeznania PIT-36, PIT-36L, PIT-38 i PIT-39 za 2025 rok składało się do 30 kwietnia 2026 r., a PIT/ZG idzie razem z zeznaniem — tym samym terminem i tą samą drogą, elektronicznie przez e-Urząd Skarbowy lub bramkę e-Deklaracje, ewentualnie papierowo.

Jeśli termin minął, a PIT/ZG nie został złożony albo zawiera błąd, właściwym narzędziem jest korekta zeznania z art. 81 Ordynacji podatkowej: składasz poprawione zeznanie razem z poprawionym załącznikiem. Prawo do korekty ogranicza przedawnienie zobowiązania — zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji pięć lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, czyli dla rozliczenia za 2025 rok koniec 2031 roku. Gdy z korekty wynika niedopłata, dolicz odsetki za zwłokę. Przy całkowitym niezłożeniu zeznania warto rozważyć czynny żal z art. 16 Kodeksu karnego skarbowego — pozwala uniknąć kary za wykroczenie skarbowe, ale tylko gdy zgłosisz się, zanim urząd sam wykryje nieprawidłowość.