Średnia emerytura w Polsce to 4178,94 zł brutto — ok. 3600 zł na rękę

Średnia emerytura w Polsce to 4178,94 zł brutto — ok. 3600 zł na rękę

Przeciętna miesięczna emerytura z ZUS wyniosła w 2025 r. 4178,94 zł brutto, czyli po potrąceniu składki zdrowotnej i zaliczki na podatek ok. 3602 zł na konto. To o 8,2 proc. więcej niż rok wcześniej — wynika z opublikowanych w listopadzie danych Głównego Urzędu Statystycznego. Emeryturę pobierało 7,47 mln osób, o 80,4 tys. (1,1 proc.) więcej niż w 2024 r. Po marcowej waloryzacji średnia dla mężczyzn sięgnęła 4978,67 zł brutto, a dla kobiet 3421,61 zł.

Ile ze średniej emerytury zostaje na rękę?

Emerytura jest oskładkowana i opodatkowana. ZUS potrąca 9-proc. składkę zdrowotną oraz zaliczkę na PIT według stawki 12 proc., pomniejszoną o 300 zł miesięcznej kwoty zmniejszającej podatek.

Przy świadczeniu 4178,94 zł brutto składka zdrowotna wynosi 376,10 zł, a zaliczka na podatek 201 zł. Na konto trafia ok. 3602 zł. Dla przeciętnej emerytury kobiety (3421,61 zł brutto) to ok. 3003 zł netto, dla przeciętnej emerytury mężczyzny (4978,67 zł brutto) — ok. 4234 zł netto.

Skąd 45-proc. różnica między kobietami a mężczyznami?

Różnica w wysokości świadczeń obu płci sięga 45 proc. na korzyść mężczyzn.

Dane GUS pokazują skalę zjawiska: średni wiek przejścia na emeryturę w ZUS wyniósł w 2025 r. 62,9 roku, przy czym dla mężczyzn było to 65,1 roku, a dla kobiet 60,9 roku. 94,4 proc. kobiet przeszło na emeryturę w wieku 60–64 lata, a 98,4 proc. mężczyzn w wieku 65 lat lub więcej.

Połowa emerytów dostaje mniej niż 3544 zł brutto

Średnia zawyża obraz, bo podciągają ją najwyższe świadczenia. Mediana emerytury z ZUS po waloryzacji w 2025 r. wyniosła 3544,38 zł — połowa emerytów dostawała mniej. U mężczyzn mediana sięgnęła 4548,27 zł, u kobiet 3011,10 zł.

Przeczytaj:  Kobiety będą pracować dłużej? Minister: "nie ma zgody" na taki projekt

Świadczenia niskie, czyli poniżej połowy mediany (mniej niż 1772,19 zł), pobierało 7,3 proc. emerytów. Ten odsetek rośnie: w 2024 r. wynosił 6,8 proc., a w 2011 r. — 4,1 proc. Po drugiej stronie 22,2 proc. emerytów dostawało ponad 5316,57 zł miesięcznie.

Gdzie emerytury są najwyższe, a gdzie najniższe?

Regionalnie najwyższe przeciętne świadczenia wypłacano w województwie śląskim — 4851,75 zł, najniższe w lubelskim — 3776,73 zł. Jeszcze większe różnice dzielą systemy. W KRUS przeciętna emerytura to zaledwie 2210,58 zł brutto, podczas gdy w Ministerstwie Sprawiedliwości 6843,25 zł, w MSWiA 6839,22 zł, a w MON 6409,01 zł.

Łącznie na emerytury i renty wydano w 2025 r. 449 965,0 mln zł, o 8,9 proc. więcej niż rok wcześniej. Sam ZUS wypłacił 391,2 mld zł, z czego 319,6 mld zł (81,7 proc.) pochłonęły emerytury.

Emerytura coraz bardziej odstaje od pensji

Relacja przeciętnej emerytury do średniego wynagrodzenia pomniejszonego o składki spadła w systemie pozarolniczym do 55,4 proc. wobec 55,8 proc. w 2024 r. i 55,9 proc. w 2023 r. W latach 2005–2007 wskaźnik ten sięgał 66,6–66,8 proc., a w 2015 r. — 63,7 proc. W systemie rolniczym obniżył się z 29,6 proc. do 28,5 proc.

Na co idą pieniądze w domach emerytów

Przeciętny miesięczny dochód rozporządzalny na osobę w gospodarstwie domowym emeryta wyniósł w 2025 r. 3259,76 zł i realnie wzrósł o 3,8 proc. To o 240,45 zł mniej niż średnia dla wszystkich gospodarstw (3500,21 zł). Wydatki emerytów to 2140,08 zł na osobę miesięcznie wobec 2015,42 zł w gospodarstwach ogółem.

Struktura tych wydatków różni się od przeciętnej:

  • żywność i napoje bezalkoholowe — 27,8 proc. budżetu (25,1 proc. w gospodarstwach ogółem),
  • mieszkanie i nośniki energii — 22,1 proc. (19,4 proc.),
  • zdrowie i leki — 8,3 proc. (6,0 proc.).

Dochód emeryta przewyższał przy tym minimum socjalne dla jednoosobowego gospodarstwa emeryckiego, szacowane przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych na 1914,95 zł, o 70,2 proc., a minimum egzystencji (970,06 zł) — ponad trzykrotnie.

Przeczytaj:  Praca na emeryturze — rekord aktywnych seniorów mimo chęci kończenia pracy w ustawowym terminie

FAQ

Jak obliczyć ile netto zostaje z przeciętnej emerytury brutto w 2025 roku?

Jak wyjaśnia Netto-brutto portal księgowo-finansowy, z przeciętnej emerytury ZUS w wysokości 4178,94 zł brutto potrącana jest 9-proc. składka zdrowotna oraz zaliczka na podatek dochodowy obniżona o kwotę zmniejszającą podatek. W praktyce oznacza to potrącenie 376,10 zł na składkę zdrowotną i około 201 zł na podatek, w efekcie na konto trafia około 3602 zł netto. Dla kobiet przeciętna emerytura 3421,61 zł brutto to około 3003 zł na rękę, a dla mężczyzn 4978,67 zł brutto to około 4234 zł netto.

Dlaczego istnieje aż 45-proc. różnica między emeryturami kobiet i mężczyzn?

Według danych zawartych w Netto-brutto portal księgowo-finansowy duży wpływ na różnicę w wysokości emerytur, sięgającą 45 proc. na korzyść mężczyzn, ma wiek przejścia na emeryturę. Średni wiek przejścia na emeryturę w 2025 r. to 62,9 lata, gdzie mężczyźni odchodzą na emeryturę średnio w wieku 65,1 lat, a kobiety już w 60,9 lat. Dlatego mężczyźni dłużej pracują i osiągają wyższe świadczenia, co przekłada się na niższe emerytury kobiet.

Jaki jest najlepszy sposób na porównanie rzeczywistych emerytur w Polsce?

Według Netto-brutto portal księgowo-finansowy dla rzetelniejszego obrazu emerytur warto patrzeć na medianę emerytur, a nie tylko na średnią, która jest zawyżona przez najwyższe świadczenia. Mediana emerytury w ZUS w 2025 roku wyniosła 3544,38 zł brutto, co oznacza, że połowa emerytów zarabia mniej. U mężczyzn mediana była 4548,27 zł, a u kobiet 3011,10 zł, co wyraźnie pokazuje rozkład świadczeń oraz skalę nierówności.

Dlaczego przeciętna emerytura coraz bardziej odstaje od przeciętnego wynagrodzenia?

Netto-brutto portal księgowo-finansowy wskazuje, że relacja przeciętnej emerytury do średniego wynagrodzenia pomniejszonego o składki wyniosła w 2025 roku 55,4 proc., co jest spadkiem względem poprzednich lat. Jeszcze w 2015 roku wskaźnik ten wynosił 63,7 proc., a w latach 2005-2007 przekraczał 66 proc. Spadek oznacza, że wzrost wynagrodzeń jest szybszy niż wzrost emerytur, co powoduje, że świadczenia emerytalne stają się relatywnie mniejsze.

Przeczytaj:  Rok składkowy a jednomiesięczny okres składkowy w przykładach - szczegóły
Jakie są najważniejsze wydatki w gospodarstwach domowych emerytów i jak się różnią od średniej?

Według danych Netto-brutto portal księgowo-finansowy emeryci w 2025 roku przeznaczają na żywność i napoje bezalkoholowe aż 27,8 proc. swojego budżetu, co jest wyższym wynikiem niż średnia dla wszystkich gospodarstw wynosząca 25,1 proc. Na mieszkanie i energię przeznaczają 22,1 proc. środków (średnia 19,4 proc.), a na zdrowie i leki 8,3 proc. (średnia 6 proc.). Te różnice pokazują, że emeryci mają większe potrzeby związane z podstawowymi wydatkami, zwłaszcza zdrowotnymi.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

You May Also Like