Aby móc legalnie obsługiwać wózek widłowy, konieczne jest zdobycie odpowiednich uprawnień. Są one wydawane przez Urząd Dozoru Technicznego (UDT) po zdaniu egzaminu teoretycznego i praktycznego. Na czym polega taki egzamin? Co trzeba zrobić, by uzyskać uprawnienia do obsługi sprzętu objętego dozorem technicznym?
Jak legalnie korzystać z wózka widłowego?
Aby móc legalnie obsługiwać wózek widłowy, trzeba zdać egzamin organizowany przez UDT. Obejmuje on część teoretyczną i praktyczną. Przyszły operator w trakcie szkolenia uczy się zasad bezpiecznej obsługi i codziennej kontroli stanu technicznego wózka widłowego, a następnie podchodzi do oficjalnego testu państwowego.
Użytkowanie wózka widłowego bez wyrobienia takich uprawnień jest niezgodne z prawem. Podejmując taki krok, trzeba liczyć się z wysokimi karami – zarówno dla pracownika (do 5000 zł), jak i pracodawcy (do 30 000 zł). W skrajnych przypadkach istnieje też ryzyko odpowiedzialności karnej i cywilnej. Co więcej, osoba obsługująca wózek widłowy bez uprawnień może zostać zwolniona dyscyplinarnie.
Kategorie uprawnień do obsługi wózka widłowego
Do 31 maja 2019 roku uprawnienia do obsługi wózka widłowego dzieliły się na trzy kategorie – I WJO, II WJO i III WJO. Najszerszym zakresem cechowała się I WJO, która pozwalała na obsługę wszystkich typów widlaków. Wymagała ona jednak znacznie większych przygotowań – zarówno teoretycznych, jak i praktycznych.
Od 1 czerwca 2019 roku obowiązuje nowy podział uprawnień UDT na dwie grupy – o szerszym i węższym zakresie. Pierwsza z nich obejmuje pojazdy jezdniowe podnośnikowe z mechanicznym napędem podnoszenia – w tym te ze zmiennym wysięgiem i możliwością unoszenia osób wraz z ładunkiem. Osoba, która wyrobi takie uprawnienia, może legalnie obsługiwać wszystkie wózki widłowe, także te z kategorii niższej.
Druga opcja zastępuje dawne poziomy II i III WJO. Obejmuje pojazdy jezdniowe podnośnikowe z mechanicznym napędem podnoszenia, z wyłączeniem tych ze zmiennym zasięgiem oraz pozwalających na unoszenie osób wraz z ładunkiem. Ma ona znacznie bardziej ograniczony zakres niż kategoria wyższa, ale wymaga mniejszych przygotowań. W wielu sytuacjach taka kategoria jest wystarczająca.
Jak wygląda szkolenie na wózek widłowy?
Typowe szkolenie obejmuje część teoretyczną i praktyczną – łączny czas zajęć zależy od organizatora, ale często wynosi ok. 30-40 godzin. W pierwszej części przyszli operatorzy uczą się budowy poszczególnych typów widlaków, zasad BHP, konserwacji sprzętu, obowiązujących przepisów i ogólnego postępowania w trakcie pracy z pojazdem. W drugiej mają do dyspozycji prawdziwy wózek widłowy, którym wykonują wskazane manewry – takie same, jakie będą wymagane na egzaminie.
Szkolenie można wydłużyć też o dodatkowe godziny praktyczne. Są one płatne, a ich liczba zależy od potrzeb kursanta.
Kto może wziąć udział w szkoleniu na wózek widłowy?
Aby móc wziąć udział w szkoleniu i zdać egzamin na operatora wózka widłowego, trzeba spełnić następujące wymogi:
- ukończyć 18 lat,
- przejść badania lekarskie potwierdzające brak przeciwwskazań do pracy na stanowisku operatora wózka widłowego,
- mieć co najmniej podstawowe wykształcenie.
Jeśli operator ma poruszać się wózkiem po drogach publicznych, wymagane jest spełnienie dodatkowych wymogów drogowych – w niektórych przypadkach także posiadanie prawa jazdy odpowiedniej kategorii. Jest to jednak rzadkość – z takiego sprzętu korzysta się przede wszystkim na terenach firmowych, głównie na halach produkcyjnych i w magazynach.
Czy wszystkie wózki widłowe wymagają uprawnień UDT?
Nie wszystkie wózki widłowe wymagają uprawnień UDT. Takie pozwolenia są potrzebne jedynie w przypadku maszyn objętych dozorem technicznym – jezdniowych podnośnikowych, które wykorzystują mechaniczny napęd podnoszenia. W przypadku ręcznych wózków paletowych uprawnienia nie są wymagane. Natomiast część modeli elektrycznych – zwłaszcza z mechanicznym napędem podnoszenia – może podlegać pod dozór UDT. W ich przypadku wystarczy jedynie szkolenie stanowiskowe i instruktaż wewnętrzny.
FAQ
Egzamin organizowany przez UDT składa się z części teoretycznej i praktycznej. Przyszli operatorzy uczą się zasad bezpiecznej obsługi i codziennej kontroli stanu technicznego wózka widłowego.
Od 1 czerwca 2019 roku uprawnienia UDT dzielą się na dwie grupy: pierwsza obejmuje wszystkie wózki widłowe, a druga ma bardziej ograniczony zakres, wyłączając niektóre pojazdy.
Aby wziąć udział w szkoleniu, należy mieć ukończone 18 lat, przejść badania lekarskie oraz posiadać co najmniej podstawowe wykształcenie.
Nie wszystkie wózki widłowe wymagają uprawnień UDT. Uprawnienia są potrzebne jedynie dla maszyn objętych dozorem technicznym.
Szkolenie składa się z części teoretycznej i praktycznej i trwa zazwyczaj 30-40 godzin, ucząc operatorów budowy wózków, zasad BHP oraz konserwacji sprzętu.
