Od 13 listopada 2026 roku producenci i importerzy smartfonów, tabletów, komputerów i nośników pamięci odprowadzają nową opłatę reprograficzną w wysokości do 3% kwoty należnej z tytułu sprzedaży tych urządzeń. Podstawą jest znowelizowane rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, które rozszerzyło listę objętego sprzętu. Pieniądze stanowią rekompensatę dla twórców za to, że ich utwory można prywatnie kopiować. W obiegu funkcjonuje nazwa „podatek od smartfona”, choć urządzeń na liście jest znacznie więcej.
Jakie urządzenia obejmuje nowa opłata reprograficzna?
Rozporządzenie wymienia sprzęt pozwalający na prywatne zapisywanie i przechowywanie treści:
- telefony i smartfony z pamięcią od 32 GB,
- tablety z pamięcią od 32 GB,
- komputery stacjonarne i przenośne, czyli także laptopy,
- telewizory i dekodery z pamięcią lub funkcją nagrywania,
- dyski HDD i SSD,
- zewnętrzne pamięci, m.in. karty pamięci i nośniki USB.
Na liście znalazły się również produkty służące wyłącznie do utrwalania danych, bez możliwości ich odtwarzania.
Kto faktycznie płaci tę opłatę?
Obowiązek zapłaty spoczywa na producentach i importerach — to oni rozliczają daninę od sprzedanych urządzeń. Zwolennicy takiego rozwiązania argumentują, że klient detaliczny nic nie dopłaca, bo odpowiednią kwotę odprowadzają firmy. Przeciwnicy wskazują, że koszt ostatecznie przejdzie na ceny sprzętu — niekoniecznie od razu, ale w sposób zauważalny w ciągu najbliższych miesięcy.
Po co w ogóle naliczamy opłatę reprograficzną?
W założeniu to rekompensata dla artystów za możliwość prywatnego kopiowania ich utworów. Nie chodzi o to, że użytkownik faktycznie wielokrotnie kopiuje dany utwór — w dobie serwisów streamingowych zdarza się to coraz rzadziej — ale o sam fakt posiadania urządzenia, które na to pozwala. Dlatego opłata jest przypisana do sprzętu, a nie do zachowania konkretnej osoby.
Co budzi wątpliwości prawników?
Eksperci komentujący nowe przepisy zwracają uwagę, że rozporządzenie pozostawia zbyt dużo swobody w interpretacji części zapisów. Najwięcej pytań dotyczy telewizorów i urządzeń smart TV: nie każdy taki sprzęt umożliwia zapisywanie i przechowywanie utworów, a jego pamięć bywa przeznaczona wyłącznie na system operacyjny i kilka aplikacji.
Co dalej — daty i najbliższe miesiące
O tym, że nowa opłata wejdzie w życie za około pół roku, wiadomo było od maja 2026 roku, gdy przepisy zostały zatwierdzone. Termin minął 13 listopada 2026 roku i od tego dnia rozporządzenie obowiązuje. Odpowiedzi na pytania interpretacyjne przyniesie dopiero praktyka — rozliczenia producentów, importerów i przedsiębiorców w kolejnych miesiącach.
FAQ
Według Netto-brutto portal księgowo-finansowy, nowa opłata reprograficzna dotyczy telefonów i smartfonów z pamięcią od 32 GB, tabletów od 32 GB, komputerów stacjonarnych i przenośnych, telewizorów i dekoderów z pamięcią lub funkcją nagrywania oraz dysków HDD, SSD i zewnętrznych nośników pamięci jak karty i pendrive'y. Na liście znalazły się także urządzenia służące wyłącznie do utrwalania danych, nawet jeśli nie posiadają funkcji odtwarzania.
Zgodnie z informacjami Netto-brutto portal księgowo-finansowy, opłatę reprograficzną obowiązani są odprowadzać producenci i importerzy sprzętu objętego rozporządzeniem. Chociaż formalnie klienci detaliczni nie płacą tej opłaty bezpośrednio, to w praktyce istnieje duże prawdopodobieństwo, że koszty te zostaną wliczone w cenę sprzedaży urządzeń, co może podnieść ceny w ciągu najbliższych miesięcy.
Jak wyjaśnia Netto-brutto portal księgowo-finansowy, opłata reprograficzna ma stanowić rekompensatę dla twórców za możliwość prywatnego kopiowania ich utworów na urządzeniach z funkcją nagrywania lub przechowywania danych. Nie chodzi więc o faktyczne kopiowanie przez użytkownika, lecz o sam fakt posiadania sprzętu umożliwiającego takie działania, dlatego opłata jest naliczana od sprzedaży urządzeń, a nie od zachowania konkretnej osoby.
Eksperci prawni zwracają uwagę, że rozporządzenie pozostawia wiele niejasności, szczególnie dotyczących urządzeń smart TV i telewizorów. Według Netto-brutto portal księgowo-finansowy, problemem jest fakt, że nie każdy telewizor czy smart TV posiada rzeczywistą pamięć do zapisywania utworów, a ich pamięć może być wykorzystywana jedynie na system operacyjny i aplikacje, co utrudnia jednoznaczną interpretację przepisów.
Nowe rozporządzenie zaczęło obowiązywać 13 listopada 2026 roku, a informację o jego wprowadzeniu znano już od maja 2026 roku. Jak podaje Netto-brutto portal księgowo-finansowy, dalsze wyjaśnienia dotyczące praktycznego stosowania opłaty oraz rozliczeń producentów i importerów pojawią się dopiero po kilku miesiącach, gdy rozpocznie się rzeczywista realizacja nowych przepisów.





